De spanning van groei

Ik wilde deze week een column schrijven over open-minded zijn. Geïnspireerd door de actualiteiten en mijn vorige column over de ramen openzetten. Een verhaal over frisse lucht toelaten, ook als het tocht. Maar ik liep vast. Terwijl ik nadacht over wat open-minded zijn voor mij betekent, kwam ik niet uit bij meningen of de bubbels waar we allemaal in vastzitten. Ik kwam uit bij spanning.

De spanning van buiten je comfortzone treden.

De spanning die hoort bij groei.

Maar ook, ontdekte ik, de spanning die soms bijna voelt als verraad.

Misschien is écht open-minded zijn wel openstaan voor deze spanningen.

Toen ik mijn ontslag indiende, wist ik dat dit gepaard zou gaan met onzekerheid. De keuze om buiten mijn comfortzone te treden was inherent aan ongemak. Maar het was een bewuste keuze, één die zowel bevrijdend als beangstigend voelde. Mijn sabbatical bood me nog een half jaar zekerheid: verzekeringen, pensioenopbouw en een werkgever waar ik eventueel weer kon starten. Maar afgelopen zaterdag was die tijdelijke houvast voorbij. Opnieuw kwam de onrust: welke risico’s neem ik, wat verzeker ik wél, wat niet? Arbeidsongeschiktheid. Bedrijfsrisico’s. Wederom weloverwogen keuzes. Wel onrust, maar geen spanning om me écht zorgen over te maken.

Zoals de meesten van ons, groeide ik op met de overtuiging dat zekerheid iets is wat je nodig hebt. Zekerheid is vanzelfsprekend. Op 1 mei hoorde ik stemmetjes fluisteren in mijn hoofd: je huis, je hypotheek, je kinderen. En afgelopen weekend hoorde ik ze opnieuw: je moet wel zekerheid hebben. Het zijn de echo's van maatschappelijke overtuigingen. Ze proberen me te beschermen. Alleen beschermen ze me precies tegen datgene waar groei begint: het onbekende.

Ik keek naar mijn dochter, verlegen en bedachtzaam, die afgelopen voorjaar mee wilde op uitwisseling naar Frankrijk. Voor het eerst alleen naar een ander land. Ik zag dezelfde gezonde spanning voor het onbekende bij haar: enthousiasme en twijfel, vrijheid en angst. Bij vertrek gierde de zenuwen door haar lijf. Nóg maar een keer naar het toilet voor ze de bus in stapte. Maar een week later kwam ze thuis vol zelfvertrouwen en verhalen over het Franse eten, strandwandelingen en zwemmen in de zee.

Buiten je comfortzone stappen klinkt avontuurlijk, maar het voelt vaak als een sprong zonder bodem. En toch: daar, in dat niet-weten, begint verwondering. Het is niet de controle, niet de zekerheid, niet het vasthouden aan wat je kent, wat ons laat groeien. Maar het loslaten.

Zoals de slogan van haar school dit mooi formuleert:

Verwondering brengt je verder.

 

Tegen de waarden in

Maar toen ik afgelopen maandag aan mijn column over open-minded werkte, begon er iets te schuiven. Ik voelde een andere spanning, een spanning die belemmerde. Hoewel ik met plezier aan mijn columns werk, begon de druk van zichtbaar zijn, van wekelijks posten te wringen. Ik merkte dat ik minder behoefte had aan presteren, aan meedoen in de ratrace van zichtbaarheid, productie en volgers. Maar tegelijk hoorde ik weer dat zachte, hardnekkig stemmetje fluisteren: je moet wel iets laten zien, anders verdwijn je.

Die druk voelde als een soort verraad aan mijn eigen waarden, mijn behoefte aan diepgang en rust. Het was niet mijn stem, maar de stem van de wereld die gewend is om groei te meten in cijfers. Terwijl ik steeds meer ging voelen dat échte groei iets anders is. Dat het juist ontstaat in het niet weten waar het naartoe gaat, in plaats van in het aantallen volgers. In nieuwsgierig blijven, leren en ontdekken.

’s Avonds laat, woelend in bed, drong het tot me door dat het niet de onzekerheid van ‘einde sabbatical’ was die mij hoofdpijn en gespannen schouders bezorgde. Het was de druk van zichtbaar zijn, van een wekelijkse column willen schrijven. Ineens werd me duidelijk:

Er is een verschil tussen de spanning van buiten je comfortzone treden

en de spanning van tegen je eigen waarden ingaan.

De eerste laat je groeien. De tweede duwt je weg van wie je bent.

Nieuwe avonturen aangaan, vraagt dat je trouw blijft aan jezelf, ook als dat betekent dat je afwijkt van wat de rest doet. Het is tijd om de stemmetjes het zwijgen op te leggen en terug te gaan naar mijn eigen waarden. Voor mij betekent dat: kwaliteit boven kwantiteit. Een column schrijven wanneer ik écht iets te vertellen heb, en niet omdat het toevallig maandag is. Niet meegaan in de snelheid van de wereld, maar kiezen voor diepte, aandacht en authenticiteit. Ik wil niet schrijven om gezien te worden. Ik wil schrijven om zelf te zien — om te begrijpen, te groeien en te verwonderen.

Ik stop niet met mijn columns, maar ik streef niet langer naar een wekelijks verhaal op mijn site. Misschien schrijf ik binnenkort nog die column over open-minded zijn. Misschien popt er een ander idee in mijn hoofd. Maar misschien is het volgende wat je van me kunt lezen wel het eerste hoofdstuk van mijn boek.

En dat voelt precies goed.